CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC KHOA
Số 9 Nguyễn Công Trứ, Phường Hai Bà Trưng, Thành Phố Hà Nội
Giao mùa là thời điểm tăng nguy cơ sổ mũi, nghẹt mũi do cảm lạnh, cảm cúm ở trẻ. Đây chính là lý do khiến bé thở khò khè, quấy khóc, bú kém khiến cả nhà mất ngủ. Không ít cha mẹ đã cố gắng chăm sóc mũi cho bé ngay từ những ngày đầu con chớm cảm, nhưng vì thiếu kiến thức hoặc làm theo thói quen truyền miệng nên vô tình khiến tình trạng nghẹt mũi của con nặng hơn thay vì được cải thiện.
Bài viết này sẽ chỉ ra những sai lầm phổ biến nhất khi trẻ bị cảm và hướng dẫn cách xử lý đúng, kết hợp giữa vệ sinh mũi hằng ngày và sử dụng sản phẩm hỗ trợ phù hợp.
Chăm sóc mũi cho bé khi bị cảm
Khi trẻ bị cảm, virus tấn công niêm mạc đường hô hấp trên khiến niêm mạc mũi sưng viêm, tăng tiết dịch nhầy để “đẩy” tác nhân gây bệnh ra ngoài. Ở người lớn, đường thở rộng nên dù nghẹt mũi vẫn có thể thở bằng miệng khá dễ dàng. Nhưng với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, khoang mũi rất hẹp, trẻ dưới vài tháng tuổi lại chưa biết thở bằng miệng thành thạo, nên chỉ cần một lớp dịch nhầy mỏng cũng đủ khiến bé khó thở, bú ngắt quãng, ngủ không sâu giấc.
Đây chính là lý do việc chăm sóc mũi cho bé đúng cách ngay từ khi con mới chớm cảm lại quan trọng đến vậy – nó không chỉ giúp bé dễ chịu hơn mà còn hạn chế nguy cơ dịch nhầy ứ đọng dẫn đến viêm tai giữa, viêm xoang hay viêm phế quản.
Rất nhiều cha mẹ có tâm lý sốt ruột khi thấy con nghẹt mũi nên xử lý vội vàng, thiếu nhất quán. Dưới đây là những sai lầm điển hình khiến việc vệ sinh mũi cho trẻ không những không hiệu quả mà còn khiến tình trạng nghẹt mũi kéo dài, nặng hơn.
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Nhiều cha mẹ chỉ nhớ đến việc vệ sinh mũi cho trẻ khi bé đã thở khò khè rõ rệt, còn ngày thường thì bỏ qua giai đoạn này. Trong khi trẻ bị cảm, dịch nhầy được tiết ra liên tục, nếu không được làm sạch đều đặn sẽ nhanh chóng đặc lại, bám vào niêm mạc, khiến đường thở càng lúc càng hẹp. Việc vệ sinh mũi cho trẻ cần được thực hiện hàng tuần chứ không phải đến lúc có triệu chứng nặng mới xử lý nhằm ngăn dịch nhầy tích tụ ngay từ đầu.
Một sai lầm nghiêm trọng khác là dùng các loại thuốc nhỏ mũi co mạch (chứa Oxymetazoline, Xylometazoline…) để vệ sinh mũi cho bé mỗi ngày, kể cả khi bé không nghẹt mũi nhiều. Nhóm thuốc này chỉ có tác dụng làm co mạch, giảm sung huyết tạm thời, không có tác dụng làm sạch hay dưỡng ẩm niêm mạc.
Dùng liên tục, kéo dài dễ gây hiện tượng “nhờn thuốc”, niêm mạc mũi bị lệ thuộc, thậm chí sưng nề nặng hơn khi ngừng thuốc. Đây là lý do các sản phẩm thuốc co mạch như Elossy Infant luôn được khuyến cáo chỉ dùng trong thời gian ngắn khi thực sự cần thiết, chứ không phải giải pháp dùng để chăm sóc mũi cho bé mỗi ngày.
Hút mũi là bước cần thiết để loại bỏ dịch nhầy đặc, nhưng nhiều cha mẹ hút mũi cho bé quá mạnh tay, quá thường xuyên (nhiều lần trong ngày) khiến niêm mạc mũi vốn đã nhạy cảm càng thêm tổn thương, sưng đỏ, thậm chí chảy máu nhẹ. Niêm mạc bị kích ứng do hút mũi sai cách sẽ tiết dịch nhầy nhiều hơn để “tự bảo vệ”, vô tình khiến bé nghẹt mũi nặng hơn. Trước khi hút mũi, cha mẹ nên nhỏ dung dịch làm ẩm và làm mềm dịch nhầy trước để việc hút mũi nhẹ nhàng, hiệu quả hơn.
Nhiều cha mẹ nhầm lẫn giữa hai nhóm sản phẩm: sản phẩm vệ sinh, dưỡng ẩm mũi dùng được hằng ngày và sản phẩm thuốc co mạch chỉ dùng khi cần thiết, có giới hạn thời gian sử dụng. Sự nhầm lẫn này khiến việc chăm sóc mũi cho bé trở nên thiếu nhất quán: hoặc lạm dụng thuốc co mạch gây tác dụng phụ, hoặc chỉ dùng nước muối/dung dịch vệ sinh khi bé đã nghẹt nặng mà bỏ lỡ giai đoạn phòng ngừa sớm.
Vì tâm lý nóng lòng, không ít cha mẹ dùng tạm sản phẩm nhỏ mũi của anh chị lớn hoặc mua sản phẩm trôi nổi không rõ thành phần, nồng độ cho trẻ sơ sinh. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn vì trẻ sơ sinh có niêm mạc mỏng, khả năng hấp thu thuốc qua đường mũi cao hơn nhiều so với trẻ lớn, dễ gặp tác dụng phụ toàn thân nếu dùng sai nồng độ.
Để việc chăm sóc hệ hô hấp thực sự hiệu quả khi con bị cảm, cha mẹ cần hiểu rõ vai trò của từng loại sản phẩm và sử dụng đúng thời điểm, đúng mục đích. Dưới đây là cách kết hợp hợp lý giữa vệ sinh mũi hằng ngày và dùng thuốc co mạch khi cần.
Với các trường hợp bé chỉ mới chớm cảm, mũi hơi khô, có ít gỉ mũi, hoặc đơn giản là để phòng ngừa nghẹt mũi trong giai đoạn giao mùa, cha mẹ nên ưu tiên vệ sinh mũi cho trẻ bằng các dung dịch dịu nhẹ, dùng được lâu dài. Nhỏ mũi Lovie là một trong những lựa chọn được nhiều cha mẹ tin dùng cho mục đích này. Lovie Baby Drops ứng dụng công thức độc quyền Xytoin kết hợp Hyaluronic Acid và Sodium chloride, giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho niêm mạc mũi, làm mềm và loại bỏ dịch nhầy, gỉ mũi, đồng thời hỗ trợ giảm các triệu chứng viêm mũi dị ứng như hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi.
Điểm cộng lớn của nhỏ mũi Lovie là có thể sử dụng lâu dài, phù hợp để vệ sinh mũi hằng ngày cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, kể cả khi bé không có triệu chứng bệnh, đặc biệt hữu ích với trẻ sống trong môi trường điều hòa, máy sưởi hoặc mùa đông hanh khô. Liều dùng tham khảo:
Nhờ đặc tính an toàn, dịu nhẹ, việc dùng nhỏ mũi Lovie đều đặn mỗi ngày chính là bước nền tảng trong quy trình chăm sóc mũi cho bé, giúp niêm mạc mũi luôn đủ ẩm, hạn chế dịch nhầy đặc lại và giảm nguy cơ nghẹt mũi nặng khi bé chẳng may bị cảm.
Nhỏ mũi Lovie
Trong trường hợp bé bị cảm nặng hơn, nghẹt mũi rõ rệt khiến khó thở, bú kém, quấy khóc nhiều về đêm dù đã vệ sinh mũi thường xuyên, cha mẹ có thể cân nhắc dùng thêm Elossy Infant – thuốc nhỏ mũi chứa Oxymetazoline hydroclorid nồng độ 0,01%, được bào chế riêng cho trẻ từ sơ sinh đến 24 tháng tuổi. Khác với Lovie chỉ có tác dụng làm ẩm, làm sạch, Elossy Infant có tác dụng co mạch tại chỗ, giúp giảm sưng nề niêm mạc, thông thoáng đường thở tức cho bé.
Tuy nhiên, cần nhớ rằng Elossy Infant chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết, không dùng để vệ sinh mũi cho trẻ hằng ngày như Lovie. Liều dùng cần tuân thủ chặt chẽ theo độ tuổi:
Để đảm bảo an toàn, hãy duy trì khoảng cách tối thiểu 5-6 tiếng giữa các lần nhỏ. Tổng liều lượng trong ngày không được vượt quá 8 giọt cho mỗi bên mũi và lộ trình sử dụng không quá 5 ngày liên tục.
Với một quy trình khoa học khi con bị cảm, cha mẹ có thể tham khảo cách kết hợp như sau:
Bước 1: Dùng nhỏ mũi Lovie đều đặn 1-2 lần/ngày trong giai đoạn bé mới chớm có dấu hiệu sổ mũi để làm ẩm, làm sạch khoang mũi, hạn chế dịch nhầy đặc lại.
Bước 2: Nếu sau đó bé nghẹt mũi nặng hơn, ảnh hưởng rõ rệt đến giấc ngủ và bú, mới cân nhắc dùng thêm Elossy Infant trong thời gian ngắn (tối đa 5 ngày) để hỗ trợ thông mũi nhanh.
Bước 3: Khi bé đã dễ thở hơn, nên ngừng Elossy Infant và quay lại duy trì vệ sinh mũi bằng Lovie hoặc nước muối sinh lý cho đến khi bé khỏi hẳn.
Cách kết hợp này giúp việc chăm sóc mũi cho bé vừa đảm bảo hiệu quả thông thoáng đường thở khi cần, vừa tránh được nguy cơ lạm dụng thuốc co mạch kéo dài.
thuốc nhỏ mũi Elossy Infant
Việc chăm sóc mũi cho bé tại nhà chỉ phù hợp với các trường hợp cảm nhẹ, nghẹt mũi thông thường. Cha mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay nếu thấy các dấu hiệu sau:
Đây đều là những tình huống vượt ngoài khả năng xử lý tại nhà, cần có sự thăm khám và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi.
Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nhỏ mũi nào cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Tham vấn chuyên gia
PGS. TS. Trần Văn Ơn
Tốt nghiệp xuất sắc Trường Đại học Dược Hà Nội, ông tiếp tục hoàn thành xuất sắc luận án Tiến sĩ năm 2003 và được phong học vị Phó Giáo sư năm 2011.
